Psikolojinizi bozan bakteri!

Bağırsak sağlığımız beynimizi nasıl etkiliyor? Bedenimizdeki mikroplar, ruh halimize nasıl yansıyor? Mikrobiyomumuzu değiştirmek ruh sağlığımızı düzeltebilir mi?

09-05-2018


Bağırsak-beyin-ruh sağlığı ilişkisi, son dönemde herkesin dilinde. Temel tez şu: Bağırsaklarınızdaki mikroplar, beslenme ve yaşam biçiminiz beyninizi doğrudan etkiliyor; ruh sağlığınızı bozuyor ya da düzeltiyor.

Peki bu konuda yapılan araştırmalar ne? Depresyondan Parkinson’a, birçok hastalığı bağırsak sağılığını dengeleyerek önlemek mümkün mü? BBC News’dan James Gallagher derledi:

‘BİR DEVRİMİN EŞİĞİNDE OLDUKLARINA İNANIYORLAR’

“Eğer bizi insan yapan bir şey varsa, o da zihinlerimiz, düşüncelerimiz ve duygularımızdır. Bununla birlikte, bağırsaklarımızdaki bakterilerin beyinlerimizi değiştiren görünmez bir el olduğunu iddia eden, yeni ve tartışmalı bir kavram ortaya çıkmakta.

Bilim, hepimizin üzerinde ve içinde yaşayan trilyonlarca mikrobun – bizim mikrobiyomumuzun- fiziksel sağlığımızı nasıl etkilediğini ortaya koymaya çalışıyor. Fakat şimdi, depresyon, otizm ve nörodejeneratif hastalığın bile dahil olduğu durumlar bu minik yaratıklarla bağlantılandırılıyor.

Nasıl hissettiğimizin bağırsaklarımızı etkilediğini yüzyıllardır biliyoruz – bir sınav veya iş görüşmesi öncesi olanları düşünmeniz yeterli – fakat şimdi bu, iki yönlü bir durum olarak görülüyor. Çeşitli araştırmacı grupları, ruh sağlığını iyileştirmek için ‘ruh hali mikropları’ veya ‘psikobiyotiği’ kullanan bir devrimin eşiğinde olduklarına inanıyor.

Tüm bu kavramı tetikleyen araştırma, Japonya’daki Kyushu Üniversitesi’nde yapıldı. Araştırmacılar, ‘mikropsuz’, yani mikroplarla hiç temas kurmamış farelerin stres altındayken, normal farelerin iki katı miktarda stres hormonu salgıladığını ortaya koydu. İki gruptaki hayvalar, mikropları haricinde birebir aynıydı. Bu, aralarındaki farkın mikro organizmalarından kaynaklandığına dair güçlü bir işaretti.

Kanada’daki McMaster Üniversitesi’nin nöropsikiyatri bölümünden Dr. Jane Foster, “Hepimiz, mikropları ele alan o ilk nörobilimci dalgası için o ilk makaleye dönüp duruyoruz. Depresyon ve anksiyete üzerine çalışanlarımız açısından gerçekten de çok güçlü bir makaleydi” diyor. Bu, ruh sağlığı ile mikrobiyal tıbbın ilgili olabileceğine dair ilk işaretti.

BAKTERİLER BEYNİ NASIL DEĞİŞTİRİYOR?

Beyin, evrende bilinen en karmaşık nesne. Peki beyin, bağırsaktaki bakterilere nasıl tepki veriyor olabilir?

  • Rotalardan biri ‘vagus siniri (onuncu kafa siniri]’; bu, beyin ile bağırsağı birbirine bağlayan bir ‘bilgi otoyolu’.
  •  Bakteriler, diyetteki lifleri kısa zincirli yağ asitlerine bölüyor; bunların vücudun her yerinde etkileri oluyor.
  • Mikrobiyom bağışıklık sistemini etkiliyor; bu durum beyin hastalıklarında da tespit edilmiş durumda.
  • Bağırsaktaki mikropların, DNA’nın sinir hücrelerindeki çalışma biçimini değiştirmek için mikroRNA’lar adı verilen küçük genetik kodları kullanıyor olabileceğine dair yeni kanıtlar bulundu.

Mikropsuz farelerin davranış ve hatta beyin yapılarındaki değişimler konusunda da artık geniş çaplı araştırma bulguları var. Fakat onların tamamen steril hali gerçek dünyada görülebilir bir şey değil. Bizler sürekli olarak çevremizdeki mikroplarla temas halindeyiz, hiçbirimiz mikropsuz değiliz.

Cork Üniversitesi Hastanesi’nden Profesör Ted Dinan, depresyondaki hastalarının mikrobiyomundaki değişiklikleri ortaya çıkarmaya çalışıyor. Temek kurallardan biri bu: Vücutlarımızın her yerinde yaşayan geniş bir yelpazeden farklı türler içeren çeşitli bir mitobiyom, sağlıklı bir mikrobiyomdur. Doktor Dinan şöyle diyor: “Klinik depresyondaki birini sağlıklı bir kişiyle karşılaştırırsanız, mikrobiyatasının çeşitliliğinde daralma olduğunu görürsünüz. Depresyonun tek sebebinin bu olduğunu söylemiyorum ama birçok kişide, depresyonun başlangıcında bunun bir rol oynadığına inanıyorum.” Ve Dinan şunu savunuyor: Lifi düşük bir diyet gibi bazı yaşam stilleri, bizi daha kırılgan hale getirebiliyor.

MİKROBİYOM NEDİR?

  • İnsandan çok ‘mikropsunuz’: Bedeninizdeki hücrelerin sadece yüzde 43’ü insana ait;
  • Geri kalanı bizim mikrobiyomumuz ve bunun içinde bakteriler, virüsler, mantarlar ve tek hücreli arkeler var;
  • İnsan genomu -yani her bir insanın genetik kodu- gen adı verilen 20 bin ‘talimat’tan oluşuyor;
  • Fakat mikrobiyomumuzdaki tüm genleri bir araya getirdiğinizde, sayı 2 ila 20 milyon mirobiyal gene yükseliyor;
  • ‘İkinci genom’ adı verilen bu durum, alerji, obezite, iltihabi bağırsak hastalığı, Parkinson hastalığı, kanser ilaçlarının işe yarayıp yaramadığı ve hatta depresyon ve otizm ile de bağlantılı.

FARELER DIŞKI NAKLİYLE DEPRESYONA GİRDİ

Bağırsak mikrobiyomunuzdaki bir dengesizliğin depresyonla ilgili olabileceği fikri, ilgi çekici bir kavram. Cork Üniversitesi’ndeki APC Mikobiyom Merkezi’ndeki bilimsinsanları da, bu durumu anlamak için depresyondaki hastalardan alınan mikrobiyomu hayvanlara yerleştirmeye başladılar. Sektörde dışkı nakli olarak bilinen bu çalışma, eğer bakterilerinizi transfer ederseniz davranışlarınızı da transfer ettiğinizi ortaya koydu.


Etiketler : #psioloji   #bakteri   
İlginizi çekebilecek diğer haberler

  Hava Durumu


ISTANBUL

  Yazarlar

Köşe yazılarının tüm adli sorumluluğu yazarına aittir.

  Puan Durumu

  O G B M A Y AV P
1.AKHİSARSPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
2.ALANYASPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
3.ANTALYASPOR A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
4.ATİKER KONYASPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
5.BEŞİKTAŞ A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
6.BURSASPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
7.BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE ERZURUMSPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
8.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
9.FENERBAHÇE A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
10.GALATASARAY A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
11.GÖZTEPE A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
12.KASIMPAŞA A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
13.KAYSERİSPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
14.MEDİPOL BAŞAKŞEHİR FK 0 0 0 0 0 0 0 0
15.MKE ANKARAGÜCÜ 0 0 0 0 0 0 0 0
16.SİVASSPOR 0 0 0 0 0 0 0 0
17.TRABZONSPOR A.Ş. 0 0 0 0 0 0 0 0
18.YENİ MALATYASPOR 0 0 0 0 0 0 0 0