Kısırlık nedenleri, belirtileri ve tedavisi…

“Kısırlık” her çocuk sahibi olmak isteyen çift için korkulan bir durumdur. Çoğunlukla tüm kadınların yaklaşık olarak %25’i hayatlarının herhangi bir döneminde kısırlık vakası ile karşı karşıya gelmektedir. Peki kısırlık (infertilite) nedir? Kısırlığın nedenleri, belirtileri ve tedavisi...

30-06-2018


Dünya çapında, çiftlerin yüzde 8 ila 12’si kısırlık problemleri yaşamaktadır. Peki kısırlık nedir? Kısırlığın nedenleri, kısırlık belirtileri ve tedavi yolları hakkında merak ettiklerinizi haberimizde bulabilirsiniz…

KISIRLIK (İNFERTİLİTE) NEDİR?

Çiftlerin doğal yolla bebek sahibi olamamaları durumu kısırlık (infertilite) olarak adlandırılmaktadır. Genellikle, doğum kontrolü olmadan 12 aylık düzenli cinsel ilişkiden sonra hamile kalmama olarak tanımlanır. Tıbbi anlamda bir çiftte kısırlık sorunu olduğunun söylenebilmesi ya da kısırlıktan şüphelenilmesi için 35 yaşın altındaki çiftlerin en az bir yıl, 35 yaşın üzerindekilerin de yaklaşık 6 ay korumasız düzenli cinsel ilişkide bulunmuş olmaları gerekmektedir.

KISIRLIĞIN NEDENLERİ

Yumurtlama ve döllenme sırasında tüm basamakların hamile kalmak için doğru bir şekilde gerçekleşmesi gerekir. Bazen çiftlerde kısırlığa neden olan sorunlar doğuştan kaynaklanabilir ya da hayatının herhangi bir döneminde gelişir.

Kısırlığın nedenleri kadın ve erkeği etkileyebilir. Genel olarak:

– Vakaların yaklaşık üçte birinde erkekle ilgili bir sorun vardır.

– Vakaların yaklaşık üçte birinde kadın ile ilgili bir sorun vardır.

– Geri kalan durumlarda, hem erkek hem de kadın ile ilgili sorunlar vardır ya da hiçbir neden tespit edilemez.

ERKEKLERDE KISIRLIK NEDENLERİ

Bunlar şunları içerebilir:

– Testislere bağlı anormal sperm üretimi veya işlevi, genetik bozukluklar, diyabet gibi sağlık sorunları veya klamidya, gonore, kabakulak veya HIV gibi enfeksiyonlar.
– Testislerdeki genişlemiş damarlar (varikosel) sperm kalitesini de etkileyebilir.

– Erken boşalma gibi cinsel sorunlara bağlı spermin verilmesi ile ilgili sorunlar; kistik fibroz gibi bazı genetik hastalıklar; testiste blokaj gibi yapısal problemler; veya üreme organlarında hasar veya yaralanma.

– Pestisitler ve diğer kimyasallar ve radyasyon gibi belirli çevresel faktörlere aşırı maruz kalma.

– Sigara içmek, alkol, antibiyotikler, antihipertansifler, anabolik steroidler veya diğerleri gibi belirli ilaçları alarak, ayrıca doğurganlığı etkileyebilir.

– Saunalarda veya sıcak küvetlerde olduğu gibi sıcağa sık sık maruz kalmak, çekirdek vücut sıcaklığını arttırabilir ve sperm üretimini etkileyebilir.

– Radyasyon veya kemoterapi de dahil olmak üzere kanser ve tedavisi ile ilgili hasar. Kanser tedavisi bazen ciddi şekilde sperm üretimini bozabilir.

KADINLARDA KISIRLIK NEDENLERİ

Kadın infertilite nedenleri arasında şunlar olabilir:

– Yumurtaların yumurtalıklardan salınmasını etkileyen ovülasyon bozuklukları. Bunlar polikistik over sendromu gibi hormonal bozuklukları içerir. Hiperprolaktinemi, çok fazla prolaktin (anne sütü üretimini uyaran hormon) da ovulasyonu engelleyebilir. Çok fazla tiroid hormonu (hipertiroidizm) veya çok az (hipotiroidizm) adet döngüsünü etkileyebilir veya infertiliteye neden olabilir. Altta yatan nedenler aşırı egzersiz, yeme bozuklukları, yaralanma veya tümörleri içerebilir.

– Rahim boynunun açılması ile anormallikler, rahimde polipler veya uterus şekli dahil olmak üzere uterus veya servikal anormallikler. Uterus duvarındaki rahim dışı (benign) tümörler (rahim miyomları), fallop tüplerini bloke ederek nadiren infertiliteye neden olabilir. Daha sıklıkla, fibroidler döllenmiş yumurtanın implantasyonunu engeller.

– Fallop tüpü hasarı veya tıkanması, sıklıkla fallop tüpünün (salpingitis) iltihaplanması sonucu oluşur. Bu genellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon, endometrioz veya adezyonların neden olduğu pelvik inflamatuar hastalıktan kaynaklanabilir.

– Endometriyum dokusu uterusun dışında büyürse ortaya çıkan endometriozis, yumurtalıkların, uterusun ve fallop tüplerinin işlevini etkileyebilir.

– Primer yumurtalık yetmezliği (erken menopoz), yumurtalıkların çalışmayı durdurması ve menstürasyon 40 yaşından önce sona ermektedir. Nedeni bilinmemekle birlikte, bazı faktörler bağışıklık sistemi hastalıkları dahil olmak üzere erken menopoz ile ilişkilidir, Turner sendromu veya taşıyıcılar gibi bazı genetik durumlar Frajil X sendromu, radyasyon veya kemoterapi tedavisi ve sigara kullanımı.

– Pelvik adhezyonlar, pelvik enfeksiyon, apandisit veya abdominal veya pelvik cerrahi sonrası organları bağlayan skar dokusu bantları.

Kadınlarda diğer nedenler şunlardır:

Kanser ve tedavisi: Bazı kanserler (özellikle dişi üreme kanserleri – sıklıkla kadın fertilitesini şiddetlendirir, hem radyasyon hem de kemoterapi doğurganlığı etkileyebilir.

Diğer durumlar: Çölyak hastalığı, kötü kontrol edilen diyabet ve lupus gibi bazı otoimmün hastalıklar gibi gecikmiş puberte veya menstrüasyonun olmaması (amenore) ile ilişkili tıbbi durumlar, bir kadının doğurganlığını etkileyebilir. Genetik anormallikler ayrıca gebe kalma ve gebelik olasılığını azaltabilir.

KADINDA KISIRLIK BELİRTİLERİ

Bazı kadınlarda hiçbir belirti vermeyen kısırlık, çoğu kadın için pek çok işaretle sinyal vermektedir. Üreme çağındaki kadınlarda en basit kısırlık belirtisi adet kanamalarındaki düzensizliklerdir. Örneğin iki adet dönemi arasının 21 günden daha kısa ya da 35 günden daha uzun olması yumurtlama düzensizliklerinin ve dolayısıyla da kısırlığın belirtisi olarak algılanabilmektedir. Bununla birlikte anormal derecede çok yoğun ve uzun süreli kanamalar ya da 2 günden kısa süren, damlalar halinde geçen adet dönemleri de yumurtlamada problem olduğuna işarettir. Yine çok adet kanamalarının çok düzensiz aralıklarla seyretmesi; bazen 20 günde, bazen 30 günde, kimi zaman da 45 günde bir adet görülmesi de kısır olabilirlik olarak düşünülebilir. Ayrıca kadının cildindeki dokusal ve yapısal değişiklikler, fazla sivilcelenme, aşırı kıllanma, saç dökülmesi, ani kilo alma ya da kilo kaybetme, sırt ve bel ağrıları, cinsel ilişki sırasında şiddetli ağrı hissetme de kısırlık belirtileri olabilmektedir. Emzirme dönemi içinde olmamasına rağmen kadının göğüslerinden beyaz renkli süt kıvamında bir akıntı gelmesi de kısırlık belirtisi olarak algılanmaktadır. İşte tüm bu belirtiler kadında gebe kalabilirlik yetisi, üreme kapasitesi açısından bazı şeylerin yolunda gitmediğini gösterir.

ERKEKTE KISIRLIK BELİRTİLERİ

Erkeklerde kısırlık belirtileri kadınlardakinden çok daha az sayıda ve az fark edilebilir düzeydedir. Pek çok erkek uzun süre cinsel ilişkiye girdiği halde bebek sahibi olamadığında doktora başvurunca doktor muayenesi sonucunda kısır olduğunu öğrenir. Zira erkeğin kısırlık belirtilerini anlaması daha zordur. Ancak sertleşme ve boşalmada güçlük ya da sorun yaşayan, saçlarının daha hızlı veya çok daha yavaş uzadığını fark edenler, cinsel isteklerinde belirgin azalma ya da artma olan erkekler doğal yollarla bebek sahibi olamıyorlarsa kısırlıktan şüphelenmelidirler. Bununla birlikte normalden daha küçük testisleri olan ve testislerinde acı, ağrı veya olağandışı küçük yuvarlak bir oluşum fark edenler kısırlık sorunu ile doktora başvurmalıdırlar. Burada sayılan belirtilerin hiç birisi olmadığı halde doğal yolla gebelik elde edilemiyorsa ya sorun kadından kaynaklı kısırlıktır ya da erkeğin sperm sayısı, olgunluğu ve kalitesi gebeliğin meydana gelmesi için yeterli olmamaktadır.

KISIRLIKTA TANI NASIL KONUR?

Kısırlık nedeni ile doktora başvuran ailelerde, Kısırlık sebebini açıklamak adına bazı testler yapılmalıdır. Yapılan testlerden ilki erkek de sperm analizi ve kadında rahim ve tüplerinin tıkanık olup olmadığını anlamak için rahim filmi çekilmesidir. Bir başka test ise, kadında yapılan gebeliğe engel olabilecek hormonal testlerdir. Hormonal testler adet gününün üçüncü günü yapılır.

KISIRLIK TEDAVİSİNDE YÖNTEMLER

Yumurtlama tedavisi

Yumurtlama ile ilgili sorunlar çözülebilir durumdaysa, yumurtlamayı sağlayacak ilaçlar kullanılabilir. Belli aralıklar ile ultrason aracılığı ile yumurtaların gelişimi izlenir.

Aşılama

Aşılama yöntemi de doğal yollarla gebe kalmaya çalışmış ancak bunu sağlayamamış çiftlere uygulanan bir yöntemdir. Basitçe menini ya da sperm hücrelerinin örneklerinin alınması ve vajinaya ya da rahmin içine bırakılması ile aşılama yöntemi uygulanır.

Tüp bebek tedavisi

Tüp bebek tedavisi tıp alanının en fazla gelişen alanıdır. Teknolojik imkanlar, uzmanların sahip olduğu deneyim ve bilgiler sayesinde birçok çift çocuk sahibi olmuştur.


Etiketler : #Kısırlık   #nedenleri   #   #belirtileri   #ve   #tedavisi…   
İlginizi çekebilecek diğer haberler

  Hava Durumu


ISTANBUL

  Yazarlar

KAZIM ÇİLOĞLU

KAZIM ÇİLOĞLU

Hadi gel tartışalım…
EMİN VAROL

EMİN VAROL

İSYAN...

Köşe yazılarının tüm adli sorumluluğu yazarına aittir.

  Puan Durumu

  O G B M A Y AV P
1.MEDİPOL BAŞAKŞEHİR FK 6 4 1 1 11 3 8 13
2.GALATASARAY A.Ş. 6 4 0 2 14 9 5 12
3.KASIMPAŞA A.Ş. 6 4 0 2 12 10 2 12
4.ATİKER KONYASPOR 6 3 2 1 10 7 3 11
5.BEŞİKTAŞ A.Ş. 5 3 1 1 10 7 3 10
6.EVKUR YENİ MALATYASPOR 6 3 1 2 6 4 2 10
7.MKE ANKARAGÜCÜ 6 3 1 2 8 7 1 10
8.ANTALYASPOR A.Ş. 6 3 1 2 10 13 -3 10
9.GÖZTEPE A.Ş. 6 3 0 3 6 6 0 9
10.AYTEMİZ ALANYASPOR 6 3 0 3 4 10 -6 9
11.KAYSERİSPOR 6 2 2 2 5 6 -1 8
12.TRABZONSPOR A.Ş. 6 2 1 3 10 8 2 7
13.FENERBAHÇE A.Ş. 5 2 0 3 5 6 -1 6
14.AKHİSARSPOR 6 1 2 3 7 8 -1 5
15.BURSASPOR 6 0 5 1 4 5 -1 5
16.DEMİR GRUP SİVASSPOR 6 1 2 3 6 11 -5 5
17.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 6 0 3 3 5 8 -3 3
18.BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE ERZURUMSPOR 6 0 2 4 5 10 -5 2